نرخ ارز و دو مشکل ریشه‌ای تولید

منبع: دنیای اقتصاد تاریخ انتشار: 1390-12-16
نویسنده: مترجم:
چکیده:

تلاطمی‌که نرخ ارز در عرصه تولید، مثلا تولید خودرو و صنایع وابسته به آن از جمله قطعه سازی،‌ ایجاد کرد از برخی جهات سوال برانگیز بود.


نرخ ارز و دو مشکل ریشه‌ای تولید



عموما یکی از بحث‌های دائمی ‌تولیدکنندگان و یکی از دغدغه‌های مطرح شده از جانب تشکل‌های صنفی آنها، در سال‌های اخیر، ارزان بودن نرخ ارز و به تبع آن سوددهی واردات و ضرر دهی تولید و صادرات بود. بنابراین افزایش نرخ ارز باید باب طبع تولید کنندگان قرار می‌گرفت. پس تلاطم و نارضایتی‌ها ناشی از چیست؟
موضوع را می‌توان بدون هر گونه تعصب صنفی و حرفه‌ای از چند زاویه بررسی کرد. زاویه اول انتقادی مشفقانه است بر برخی تولیدکنندگان که در سال‌های متمادی گذشته سود سرشار تولید را صرف عرصه‌هایی غیر از آن کردند و درآمد کارخانه را در کارخانه خرج نکردند.‌ این تولیدکنندگان که قطعا در قبال جامعه مسوولیت دارند، عواید قابل توجه تولید در دهه‌های 60 و 70 را که با ارز سهمیه‌ای و فقدان استانداردهای سخت فعلی به دست‌شان می‌رسید با عدم تمرکز در تولید، صرف تجارت یا سرمایه‌گذاری در کشورهای همسایه کردند و در نتیجه نه به تحقیق و توسعه پرداختند و نه به افزایش ظرفیت تولید و نه تولید را با بومی‌سازی عمق بخشیدند.‌
این کارخانه‌ها در حال حاضر با تکنولوژی قدیمی، سرمایه اندک در تولید و کسب و کاری کوچک و متوسط کار می‌کنند و طبیعی است که توجیه اقتصادی شان از ارز ارزان و انرژی ارزان به دست می‌آید.
اکنون که هر دو به محاق رفته است در پریشان حالی و افسردگی به سر می‌برند. به نظر می‌رسد راه‌ منطقی و نسبتا سهل‌الوصول برای چنین واحدهایی ادغام در زنجیره بزرگ‌تری از کارخانه‌هاست. عموما‌ این کارخانه‌ها بیش از ارزش افزوده‌شان انرژی مصرف می‌کنند و بیش از سودی که می‌دهند آسیب‌های زیست محیطی وارد می‌کنند و عموما سطح استانداردهای کشور را به علت عدم دسترسی به حداقل‌ها پایین نگه می‌دارند. بنابراین صرفا با پیوستن به زنجیره بزرگ تری از تولید و بخشی از یک مجموعه تولیدی بزرگ بودن، مثلا در قالب خوشه‌های صنعتی می‌توانند به حیات خود ادامه دهند. طبیعی است که عمق بخشیدن به تولید و بومی‌سازی آن تلاطم‌های ناشی از ارز گران رابرطرف می‌کند.
هر چند در‌این راه دو مساله مهم وجود دارد. اول‌اینکه برخی از‌این کارخانه‌ها در سال‌های اخیر به علت جایگزینی واردات از چین به جای تولید صرفا به بنگاه بازرگانی تبدیل شده‌اند و چیزی از آنها باقی نمانده است که در زنجیره تولید بزرگ تری قرار گیرد. از‌این رو می‌توان گفت صدای اعتراضی که از جانب تولیدکنندگان، علیه ارز گران بر می‌خیزد صدای اهالی واردات است که اتفاقا از ‌این عرصه شنیده می‌شود. مساله دوم ‌این است که اخلاق و فرهنگ واگرایانه‌ مانع بزرگی در راه عملیاتی شدن ‌این پیشنهاد می‌باشد. بنابراین نیاز حیاتی نجات صدها کارخانه کوچک، تشویق وترویج ‌ایده‌های همگرایانه است.
در‌این عرصه نه دولت و نه نهادهای صنفی نمی‌توانند چندان یار و مددکار کارخانه‌ها باشند. به نظر می‌رسد بهترین راه، تشکیل شرکت‌های مشاوره با بهره مندی از دیدگاهی مدرن و روزآمد است که سرنوشت چندین کارخانه را به یک برند و یک محصول پیوند بزند.
زاویه نگاه دیگری که چرایی و چگونگی مهم و موثر شدن ارز در عرصه تولید کشور را تحلیل می‌کند، برنامه‌های توسعه صنعتی کشور و فقدان نگاه استراتژیک صنعتی است. وجود حدود 80 هزار واحد صنعتی در کشور بدون آنکه تمام مولفه‌های برنامه‌ریزی، نیازسنجی، زنجیره تامین و توجیه اقتصادی و صنایع بالا دستی و پایین دستی‌اش به درستی بررسی شده باشد، نتیجه‌ای جز هرج و مرج فعلی درعرصه تولید و شکنندگی آن ندارد.
در‌ایران، راه‌اندازی کارخانه‌ها عموما با علایق شخصی، امکانات موجود و هر آنچه که به ذهن می‌رسد انجام می‌گیرد نه با طی مراحل تحقیقات جامع ملی. از‌ این رو بسیاری از کارخانه‌ها احداث می‌شود، تولید می‌کند و در میانه راه به شکست یا موفقیت می‌رسد و در مواقع شکست نیز چون اسناد دقیق و مشخصی از روند کاری اش وجود ندارد نمی‌توان نسخه درمانش را نوشت.
این معضل زمانی که بحرانی چون نرخ بالای ارز پیش می‌آید، شکنندگی بالای صنایع را نشان می‌دهد. رویکرد توسعه درکره جنوبی و مالزی و‌ایجاد زنجیره‌ای از صنایع بزرگ با متعلقات آن روشی است که موفقیت خود را نشان داده است؛ اما در‌ایران هیچ گاه عملیاتی نشد. هر چند که سال‌ها درباره موفقیت‌ این روش‌ها گفت‌وگو می‌شود. به هر حال دو موضوع پنهان‌تر در مساله تقابل تولید با ارز، عدم تمرکز و عدم سرمایه‌گذاری مجدد عایدات در صنعت و جزیره‌ای بودن صنعت در کشور است.‌ این دو نشان می‌دهد که راه‌های مقاوم سازی تولید راه‌هایی طولانی است. با شعارها و هیجان یا انکار مساله نمی‌توان تولید را در مقابل موج‌های بلند تغییر و تحول مصون نگه داشت.
*ranjbarmail2@yahoo.com



ارسال محتوا به دوستان نظرات خود را در رازنامه ثبت کنید                به اشتراک گذاری محتوا در فیسبوک به اشتراک گذاری محتوا در گوگل پلاس به اشتراک گذاری محتوا در لینکدین به اشتراک گذاری محتوا در توی تر

مشخصات ثبت اطلاعات

مدیریت رازنامه

مدیریت رازنامه

تاریخ ثبت:
1390/12/16
بروزرسانی:
1390/12/16
آخرین مشاهده:
1397/05/27

نظرات و پیشنهادات


دریافت آخرین اطلاعات رازنامه
با ثبت پست الکترونیکی خود و یا دوستان خود همیشه از آخرین اطلاعات سایت آگاه شوید.

دریافت آخرین اطلاعات رازنامه

پرسش ها و پاسخ ها

    سلام. می خواستم اگر ممکنه در مورد نحوه سند زنده جریمه بیمه تامین اجتماعی راهنمایی بفرمایید که طبق چه کدینگی باید سند زد؟

    علیرضا سربی
    علیرضا سربی ( حسابداری ، حسابرسی ، قوانین کار ، تامین اجتماعی ، مالیات ها ، تجارت و بهای تمام شده )

    سلام بنده راهنمایی میخوام وام ودیعه مسکن میخوام میشه راهنمایی کنید ضامن ندارم اما میتونم چک یا سفته بدم از خود بعنوان ضمانت

    سید مهدی منبتی
    سید مهدی منبتی ( مشاور حوزه سرمایه گذاری بازار ساختمان و مسکن، مدل های تامین سرمایه،ایده پردازی و توسعه ایده )

    سلام من سال ۸۵ دیپلم انسانی گرفتم پیش دانشگاهی نخوندم و الان ۳۰سالمه سوالم اینه که میخوام برم رشته طراحی دوخت یا طراحی لباس در دانشگاه علمی کاربردی(لطفا داشتگاه های علمی کاربردی که این رشته هارو تدری

    شاهین احمدی
    شاهین احمدی ( حسابرسی، آموزش در بازار سرمایه، گواهینامه های بازار سرمایه، مشاوره تحصیلی )

    ایا منبع معتبری درخصوص برآورد حجم فرار مالیاتی در کشور وجود دارد؟

    رضا محمودی سفیدگر
    رضا محمودی سفیدگر ( حسابداری و امور بانکی و بورس )

    سلام بر استاد گرامی یک سوال راجع به خرید و فروش املاک داشتم . بنده در تاریخ 10/05/96 ملکی را به مبلغ 190میلیون تومان از آقای ...خریدم 180 میلیون تومان از ثمن معامله را پرداخت نمودم . ملک مسکونی و وی

    موسسه حقوقی و داوری نگاه عدالت نامدار
    موسسه حقوقی و داوری نگاه عدالت نامدار  ( دعاوی خانواده، ملکی، کیفری، حقوقی و انعقاد قراردادهای حقوقی و تجاری )

    سلام من سال۸۵ دیپلم انسانی گرفتم و پیش دانشگاهی نخوندم الان ۳۰سالمه هم به شدت ناامیدم از تحصیل به خاطر اینده شغلی در ارتباط باسنم و هم اینکه باتوجه به درنظر گرفتن رشته طراحی دوخت و رشته طراحی لباس هنو

    ناهید صباحی
    ناهید صباحی ( برنامه ریزی تحصیلی و آموزشی  )

    سلام از کجا بدونم رسالتم در دنیا چیه و فرق هدف و رسالت چیست و اینکه ایا ازمون هایی هستن که نشون بده کاملا و دقیقا به چی علاقه دارم؟ممنون

    فریبا داداشلو
    فریبا داداشلو ( علوم تربیتی )

    سلام پسربزرگم که کلاس یازدهم رشته حسابداریه از نظر رفتاری پرخاشگر، عصبی ، بد دهن ، وبی حوصله است نمیشه باهاش صحبت کرد هراز چند گاهی توی خونه بیشتربا مادرش دعوا میکنه ، مادر از فحاشی و بد دهنی او به

    فریبا داداشلو
    فریبا داداشلو ( علوم تربیتی )

    باسلام و احترام - همانطوریکه مستحضرید فاکتورهای فروش توسط واحد فروش که زیر مجموعه واحد بازرگانی است صادر و سپس جهت صدور صورتحساب و سند حسابداری به واحد مالی ارسال می گردد . مدیریت شرکت ما که شرک

    مهدی مقدسی
    مهدی مقدسی ( مشاوره مالی ،حسابداری و حسابرسی مالی و مالیاتی ،قانون مالیات های مستقیم. اکسل .قوانین بازار سرمایه، )

    سلام
    ۱۳۵ میلیون تومان نقد دارم در بخش مسکن سرمایه گذاری کنم بنظر شما یکساله چقدر بازدهی داره ؟؟
    دلار بخرم چی ؟؟

    سید مهدی منبتی
    سید مهدی منبتی ( مشاور حوزه سرمایه گذاری بازار ساختمان و مسکن، مدل های تامین سرمایه،ایده پردازی و توسعه ایده )