نرخ ارز و دو مشکل ریشه‌ای تولید

منبع: دنیای اقتصاد تاریخ انتشار: 1390-12-16
نویسنده: مترجم:
چکیده:

تلاطمی‌که نرخ ارز در عرصه تولید، مثلا تولید خودرو و صنایع وابسته به آن از جمله قطعه سازی،‌ ایجاد کرد از برخی جهات سوال برانگیز بود.


نرخ ارز و دو مشکل ریشه‌ای تولید



عموما یکی از بحث‌های دائمی ‌تولیدکنندگان و یکی از دغدغه‌های مطرح شده از جانب تشکل‌های صنفی آنها، در سال‌های اخیر، ارزان بودن نرخ ارز و به تبع آن سوددهی واردات و ضرر دهی تولید و صادرات بود. بنابراین افزایش نرخ ارز باید باب طبع تولید کنندگان قرار می‌گرفت. پس تلاطم و نارضایتی‌ها ناشی از چیست؟
موضوع را می‌توان بدون هر گونه تعصب صنفی و حرفه‌ای از چند زاویه بررسی کرد. زاویه اول انتقادی مشفقانه است بر برخی تولیدکنندگان که در سال‌های متمادی گذشته سود سرشار تولید را صرف عرصه‌هایی غیر از آن کردند و درآمد کارخانه را در کارخانه خرج نکردند.‌ این تولیدکنندگان که قطعا در قبال جامعه مسوولیت دارند، عواید قابل توجه تولید در دهه‌های 60 و 70 را که با ارز سهمیه‌ای و فقدان استانداردهای سخت فعلی به دست‌شان می‌رسید با عدم تمرکز در تولید، صرف تجارت یا سرمایه‌گذاری در کشورهای همسایه کردند و در نتیجه نه به تحقیق و توسعه پرداختند و نه به افزایش ظرفیت تولید و نه تولید را با بومی‌سازی عمق بخشیدند.‌
این کارخانه‌ها در حال حاضر با تکنولوژی قدیمی، سرمایه اندک در تولید و کسب و کاری کوچک و متوسط کار می‌کنند و طبیعی است که توجیه اقتصادی شان از ارز ارزان و انرژی ارزان به دست می‌آید.
اکنون که هر دو به محاق رفته است در پریشان حالی و افسردگی به سر می‌برند. به نظر می‌رسد راه‌ منطقی و نسبتا سهل‌الوصول برای چنین واحدهایی ادغام در زنجیره بزرگ‌تری از کارخانه‌هاست. عموما‌ این کارخانه‌ها بیش از ارزش افزوده‌شان انرژی مصرف می‌کنند و بیش از سودی که می‌دهند آسیب‌های زیست محیطی وارد می‌کنند و عموما سطح استانداردهای کشور را به علت عدم دسترسی به حداقل‌ها پایین نگه می‌دارند. بنابراین صرفا با پیوستن به زنجیره بزرگ تری از تولید و بخشی از یک مجموعه تولیدی بزرگ بودن، مثلا در قالب خوشه‌های صنعتی می‌توانند به حیات خود ادامه دهند. طبیعی است که عمق بخشیدن به تولید و بومی‌سازی آن تلاطم‌های ناشی از ارز گران رابرطرف می‌کند.
هر چند در‌این راه دو مساله مهم وجود دارد. اول‌اینکه برخی از‌این کارخانه‌ها در سال‌های اخیر به علت جایگزینی واردات از چین به جای تولید صرفا به بنگاه بازرگانی تبدیل شده‌اند و چیزی از آنها باقی نمانده است که در زنجیره تولید بزرگ تری قرار گیرد. از‌این رو می‌توان گفت صدای اعتراضی که از جانب تولیدکنندگان، علیه ارز گران بر می‌خیزد صدای اهالی واردات است که اتفاقا از ‌این عرصه شنیده می‌شود. مساله دوم ‌این است که اخلاق و فرهنگ واگرایانه‌ مانع بزرگی در راه عملیاتی شدن ‌این پیشنهاد می‌باشد. بنابراین نیاز حیاتی نجات صدها کارخانه کوچک، تشویق وترویج ‌ایده‌های همگرایانه است.
در‌این عرصه نه دولت و نه نهادهای صنفی نمی‌توانند چندان یار و مددکار کارخانه‌ها باشند. به نظر می‌رسد بهترین راه، تشکیل شرکت‌های مشاوره با بهره مندی از دیدگاهی مدرن و روزآمد است که سرنوشت چندین کارخانه را به یک برند و یک محصول پیوند بزند.
زاویه نگاه دیگری که چرایی و چگونگی مهم و موثر شدن ارز در عرصه تولید کشور را تحلیل می‌کند، برنامه‌های توسعه صنعتی کشور و فقدان نگاه استراتژیک صنعتی است. وجود حدود 80 هزار واحد صنعتی در کشور بدون آنکه تمام مولفه‌های برنامه‌ریزی، نیازسنجی، زنجیره تامین و توجیه اقتصادی و صنایع بالا دستی و پایین دستی‌اش به درستی بررسی شده باشد، نتیجه‌ای جز هرج و مرج فعلی درعرصه تولید و شکنندگی آن ندارد.
در‌ایران، راه‌اندازی کارخانه‌ها عموما با علایق شخصی، امکانات موجود و هر آنچه که به ذهن می‌رسد انجام می‌گیرد نه با طی مراحل تحقیقات جامع ملی. از‌ این رو بسیاری از کارخانه‌ها احداث می‌شود، تولید می‌کند و در میانه راه به شکست یا موفقیت می‌رسد و در مواقع شکست نیز چون اسناد دقیق و مشخصی از روند کاری اش وجود ندارد نمی‌توان نسخه درمانش را نوشت.
این معضل زمانی که بحرانی چون نرخ بالای ارز پیش می‌آید، شکنندگی بالای صنایع را نشان می‌دهد. رویکرد توسعه درکره جنوبی و مالزی و‌ایجاد زنجیره‌ای از صنایع بزرگ با متعلقات آن روشی است که موفقیت خود را نشان داده است؛ اما در‌ایران هیچ گاه عملیاتی نشد. هر چند که سال‌ها درباره موفقیت‌ این روش‌ها گفت‌وگو می‌شود. به هر حال دو موضوع پنهان‌تر در مساله تقابل تولید با ارز، عدم تمرکز و عدم سرمایه‌گذاری مجدد عایدات در صنعت و جزیره‌ای بودن صنعت در کشور است.‌ این دو نشان می‌دهد که راه‌های مقاوم سازی تولید راه‌هایی طولانی است. با شعارها و هیجان یا انکار مساله نمی‌توان تولید را در مقابل موج‌های بلند تغییر و تحول مصون نگه داشت.
*[email protected]



ارسال محتوا به دوستان نظرات خود را در رازنامه ثبت کنید                به اشتراک گذاری محتوا در فیسبوک به اشتراک گذاری محتوا در گوگل پلاس به اشتراک گذاری محتوا در لینکدین به اشتراک گذاری محتوا در توی تر

مشخصات ثبت اطلاعات

مدیریت رازنامه

مدیریت رازنامه

تاریخ ثبت:
1390/12/16
بروزرسانی:
1390/12/16
آخرین مشاهده:
1399/09/01

نظرات و پیشنهادات


دریافت آخرین اطلاعات رازنامه
با ثبت پست الکترونیکی خود و یا دوستان خود همیشه از آخرین اطلاعات سایت آگاه شوید.

دریافت آخرین اطلاعات رازنامه

پرسش ها و پاسخ ها

    با عرض سلام و خسته نباشید در صورتی شرکتی به عنوان اسپانسر با ما مشغول فعالیت باشد از نظر اداره مالیاتی پول های واریزی از طرف اسپانسر به چه صورت شناسایی میشود ؟ آیا معاف از مالیات است؟

    علیرضا سربی
    علیرضا سربی ( حسابداری ، حسابرسی ، قوانین کار ، تامین اجتماعی ، مالیات ها ، تجارت و حسابداری بهای تمام شده )

    باسلام من کاردان دامپزشکم باشراکت مرغداری خریدیم مرغدار نمونه کشور شدم سرم کلاه گذاشتن مرغداری رو فروختن .میخوام کار شروع کنم نمیدونم چیکار باید بکنم.از مردم فراری شدم میترسم با هر کس کار کنم سرم کلاه

    علیرضا سربی
    علیرضا سربی ( حسابداری ، حسابرسی ، قوانین کار ، تامین اجتماعی ، مالیات ها ، تجارت و حسابداری بهای تمام شده )

    سلام،وقت بخیر زمانی که لیست تعدیل حقوق تهیه می گردد و حقوق و عیدی از مالیات معاف می گردند در سیستم حسابداری چطور باید مالیات حقوق را کسر کرد متشکرم

    احمد نورمحمدی
    احمد نورمحمدی  ( راهبری سیستم های حسابداری - مالیاتی مشاور مالی مالیاتی شرکت های دانش بنیان )

    سلام وقت بخیر من دوتا حساب دارم به نام پیش دریافت عوارض و ارزش فزوده و پیش پرداخت عوارض و ارزش افزود موقع پرداخت ارزش افزوده و عوارض چطوری سند بزنم و این که چرا تفاوت ارزش افزوده خرید من و ارزش ا

    مانوئیل یوحنائی
    مانوئیل یوحنائی ( حسابداری مالی - حسابداری مالیاتی -حسابداری صنعتی - حسابرسی - حسابرسی داخلی  )

    سلام ، وقت بخیر نحوه سند زدن پرداختی بیمه تامین اجتماعی به چه صورته ؟ بدون این که تو لیست حقوق و دستمزد بیام ه صورت جداگانه چطوری ثبت بزنم؟

    احمد نورمحمدی
    احمد نورمحمدی  ( راهبری سیستم های حسابداری - مالیاتی مشاور مالی مالیاتی شرکت های دانش بنیان )

    سلام به مشاور محترم من تازه دیپلم در رشته حسابداری گرفته ام نمی دانم به تحصیل در دانشگاه ادامه دهم یا خیر ؟ با توجه به اینکه بیکاری در مقطع دانش آموختگان عال زیاد است چه کنم ؟ لطفا" رهنمایی بفرمائید

    عیسی ذوقی
    عیسی ذوقی ( مشاور بازرگانی، مالی ومالیاتی  )

    سلام و وقت بخیر برای استارت آپ ها و کسب و کارهای الکترونیک آیا معافیت مالیاتی وجود دارد؟ در صورت تایید، نحوه استفاده از معافیت چگونه است؟

    علیرضا سربی
    علیرضا سربی ( حسابداری ، حسابرسی ، قوانین کار ، تامین اجتماعی ، مالیات ها ، تجارت و حسابداری بهای تمام شده )

    با سلام خدمت جنابعالی چنانچه پروانه بهره برداری کارگاه یا کارخانه ای که در شهرک صنعتی به نام فرد باشد ولی همین شخص مدیرعامل شرکتی باشد که در همان کارگاه مشغول تولید است و برای آن شرکت دفاتر قانونی تهی

    علیرضا سربی
    علیرضا سربی ( حسابداری ، حسابرسی ، قوانین کار ، تامین اجتماعی ، مالیات ها ، تجارت و حسابداری بهای تمام شده )

    سلام و وقت بخیر برای استارت آپ ها و کسب و کارهای الکترونیک آیا معافیت مالیاتی وجود دارد؟ در صورت تایید، نحوه استفاده از معافیت چگونه است؟

    علیرضا سربی
    علیرضا سربی ( حسابداری ، حسابرسی ، قوانین کار ، تامین اجتماعی ، مالیات ها ، تجارت و حسابداری بهای تمام شده )

    با سلام خدمت استاد محترم برای آموزش کارکنان در دوره آموزشی اکسل در حسابداری میخواستم ببینم چطوری باید با شما هماهنگی کنیم. با تشکر

    مهدی مقدسی
    مهدی مقدسی ( مشاوره مالی ،حسابداری و حسابرسی مالی و مالیاتی ،قانون مالیات های مستقیم. اکسل .قوانین بازار سرمایه، )