بهای تمام‌شده مورد قبول حسابرسی چگونه محقق می‌شود؟

منبع: شماران سیستم تاریخ انتشار: 1397-07-23
نویسنده: مترجم:
چکیده:

مدیران برای مقاصد برنامه‌ریزی و کنترل عملیات سازمان به بهای تمام‌شده نیاز دارند ولی باوجود آن¬که اکثر سازمان‌ها با مفهوم بهای تمام شده و روش محاسبه آن آشنا هستند، نتایج حاصله اثربخشی لازم را ندارد. از طرف دیگر به¬هنگام بودن گزارش بهای تمام شده، و تجزیه‌وتحلیل به‌موقع آن، تصمیم‌گیری مدیران را قابل‌اتکا می‌کند و انحرافات احتمالی در برنامه‌ها و اهداف کلان سازمان در زمان مناسب نمایان می‌شود. اقتصاد امروز به دلیل رشد سریع بنگاه‌های اقتصادی و رقابت‌پذیری، علم افزایش بهره¬وری در یک گرم، یک ثانیه و یک ریال است و به همین دلیل، سرعت در تصمیم‌گیری درعین‌حال اثربخشی مناسب به دسترسی به اطلاعات واقعی ارتباط دارد. گزارشات بهای تمام‌شده و کیفیت آنها می تواند تصمیم‌گیری را با ارزش ‌کند و درنهایت بهای تمام‌شده قابل اتکا را به دست دهد.


بهای تمام‌شده مورد قبول حسابرسی چگونه محقق می‌شود؟

 

 

مقدمه:

مدیران برای مقاصد برنامه‌ریزی و کنترل عملیات سازمان به بهای تمام‌شده نیاز دارند ولی باوجود آن­که اکثر سازمان‌ها با مفهوم بهای تمام شده و روش محاسبه آن آشنا هستند، نتایج حاصله اثربخشی لازم را ندارد. از طرف دیگر به­هنگام بودن گزارش بهای تمام شده، و تجزیه‌وتحلیل به‌موقع آن، تصمیم‌گیری مدیران را قابل‌اتکا می‌کند و انحرافات احتمالی در برنامه‌ها و اهداف کلان سازمان در زمان مناسب نمایان می‌شود.

اقتصاد امروز به دلیل رشد سریع بنگاه‌های اقتصادی و رقابت‌پذیری، علم افزایش بهره­وری در  یک گرم، یک ثانیه و یک ریال است و به همین دلیل، سرعت در تصمیم‌گیری درعین‌حال اثربخشی مناسب به دسترسی به اطلاعات واقعی ارتباط دارد.

  گزارشات بهای تمام‌شده و کیفیت آنها می تواند تصمیم‌گیری را با ارزش ‌کند و درنهایت بهای تمام‌شده قابل اتکا را به دست دهد.

بهای تمام‌شده چیست؟

اصطلاح بهای تمام‌شده یک واژه کاملاً آشناست و در مکالمات روزمره بارها بکار برده می­شود.

 

((چه چیزی را به چه قیمتی به دست می‌آوریم؟))

 

 

 

 

 

پاسخ این سؤال را با روش‌ها و تکنیک‌هایی به دست می­آورند  که به آن بهای تمام شده می­گویند و سه وظیفه اصلی دارد:

1-هزینه‌یابی: اندازه‌گیری و محاسبه بهای تمام‌شده محصولات یا خدمات

2-ارزیابی عملکرد: فراهم نمودن اطلاعات لازم برای کنترل عملیات اجراشده با برنامه‌ریزی‌شده

3-تصمیم‌ سازی: امکان  انتخاب راه‌حل مناسب در زمان مناسب از طریق مقایسه وضعیت موجود با راه حل­های ممکن

تهیه بهای تمام شده از الزامات قانونی بوده و هر ساله هزینه های گزافی توسط شرکت­های تولیدی، صرف تهیه گزارشات بهای تمام شده می شود با این حال ضعف ساختاری در تهیه بهای تمام شده کاملا محسوس است و بسیاری از گزارشات بهای تمام شده قابل اتکا نیستند. اکثر سیستم های بهای تمام شده نمی توانند به درستی به سوال ((چه چیزی را به چه قیمتی به دست می‌آوریم؟)) پاسخ درستی بدهند. بدیهی است هنگامی که بهای تمام شده به درستی تهیه نشود نمی توان انتظار داشت ارزیابی عملکرد و تصمیم سازی بر مبنای آن به شکل اصولی انجام شود.

مسائل و مشکلات وقتی پیچیده تر می شود که تقریبا در اکثر مواقع بهای تمام شده در پایان هر سال تهیه می شود یا به طور دقیق­تر، سه تا چهار ماه پس از پایان سال مالی محاسبه و گزارش می­شود. گزارشاتی که در این تاریخ تهیه می شود نه تنها قادر نیست ارزیابی درستی از عملکرد سازمان ارائه نماید بلکه به تصمیم سازی مدیران نیز کمک نمی کند. مخصوصاً در زمان‌هایی که ناچار به اخذ تصمیم در موارد زیر است:

1-قبول و یا عدم قبول سفارش‌ها و یا شرکت در یک مناقصه

2-تعین قیمت فروش محصول با حاشیه سود مناسب

3-تولید و یا عدم تولید یک محصول خاص

4-افزایش و یا کاهش حجم تولید

5-ایجاد یک خط تولید جدید و توسعه واحد صنعتی

6-تغییر در فرایند تولید، کیفیت محصول و یا حذف خط تولید موجود

7-تغییر در استراتژی فروش محصولات

در بسیاری از شرکت­ها، سیستم بهای تمام شده و گزارشات ناشی از آن  مورد قبول حسابرس قرار نمی­گیرد و به عنوان بندهای مشروط در گزارش حسابرسی افشا می­شوند.

چه اطلاعاتی را مدیران از دست می‌دهند؟

در اکثر سازمان‌ها، تولید و عملیات تولید در هاله‌ای از ابهام قرارگرفته است که امکان شناخت، طبقه‌بندی، تعیین محل وقوع و تخصیص درست هزینه‌ها امکان‌پذیر نیست. در این شیوه تنها به ارائه گزارشی از هزینه‌ها پرداخته‌شده و اینکه (محل وقوع هزینه‌ها کجا است؟) و (دلیل وقوع آن چیست؟) را مدیریان از دست می‌دهند.

محاسبه بهای تمام‌شده در ابتدا، کار بسیار ساده‌ای است، در همه سازمان‌ها بدون شک هزینه‌ها و درآمدها در سرفصل‌های حسابداری ثبت می‌شود. حال کافی است که مشخص شود در طول سال چه محصولاتی، با چه کیفیتی تولیدشده که با تخصیص این هزینه‌ها به تولیدات، قیمت تمام‌شده محاسبه می‌شود و همچنین حاشیه سود به دست می‌آید. تهیه بهای تمام شده بدون محاسبه کالاهای نیم ساخته که به طور دائم در فرایند تولید اثر گذار هستند، فاقد دقت و کیفیت است. اگر در فرایندهای یک شرکت تولیدی، کالا محور عملیات فرض شود؛ بنابراین لازم است که سیستم بهای تمام شده بتوان فرایند تغییر کالا از مرحله مواد اولیه تا تبدیل شدن آن به محصول را تعقیب نموده و بهای هر مرحله از تولید را به تفکیک مواد، دستمزد و سربار محاسبه نماید. اگر بهای تمام شده براساس فرایند تولید انجام شود و اطلاعات هر مرحله به درستی شناسایی و قیمت گذاری شود در آن صورت به این روش بهای تمام شده عملیاتی می گویند. ولی در صورتی که بهای تمام شده در پایان دوره و براساس مبانی محاسباتی در حسابداری و به دور از عملیات هر مرحله انجام شود به آن بهای تمام شده سنتی می گویند. محاسبات بهای تمام شده به روش عملیاتی به مراتب دقیق تر و کامل تر از روش سنتی است. بعلاوه در پایان هر ماه می توان گزارشات بهای تمام شده محصولات، نیم ساخته ها و ضایعات همان ماه را بدست آورد. این فرایند اساس کار بهای تمام‌شده عملیاتی است؛ ولی انجام آن به‌مراتب از گفتن آن مشکل‌تر است.

برای آن که تفاوت بهای تمام شده سنتی با عملیاتی  مشخص شود ذیلا به روش محاسبه هر یک اشاره می شود:

 

 

الف ) محاسبه بهای تمام شده محصولات به روش سنتی:

 

مصرف=(موجودی آخر دوره)-(خرید + موجودی اول دوره)

 

به طور متداول آنچه صرفاً در دفاتر مالی در ارتباط با موجودی کالا نگهداری می‌شود، عبارت است از:

 

 

 

برای محاسبه میزان مصرف طی سال و موجودی آخر دوره، می‌بایست از اقلام انبار در پایان هر دوره موجودی برداری و یا انبارگردانی کرده و این موجودی قیمت‌گذاری شود. این نحوه قیمت‌گذاری صرفاً در حوزه حسابداری مالی کاربرد خواهد داشت و گزارش‌ها و اطلاعات موردنیاز سطوح مختلف مدیریت را پوشش نمی‌دهد.

ضعف های ساختاری تهیه بهای تمام شده به روش سنتی به شرح زیر است:

- نیم ساخته های پای کا


کاربر گرامی اجازه مشاهده کامل مطلب را ندارید.جهت مشاهده مطالب می بایست عضو سایت شوید و یا در صورتیکه قبلا عضو شده اید با نام کاربری خود به سایت وارد شوید
ورود / ثبت نام


ارسال محتوا به دوستان نظرات خود را در رازنامه ثبت کنید                به اشتراک گذاری محتوا در فیسبوک به اشتراک گذاری محتوا در گوگل پلاس به اشتراک گذاری محتوا در لینکدین به اشتراک گذاری محتوا در توی تر

مشخصات ثبت اطلاعات

مسعود تدین

مسعود تدین

تاریخ ثبت:
1397/07/23
بروزرسانی:
1397/07/29
آخرین مشاهده:
1397/10/19
ارسال پیام شخصی

نظرات و پیشنهادات


دریافت آخرین اطلاعات رازنامه
با ثبت پست الکترونیکی خود و یا دوستان خود همیشه از آخرین اطلاعات سایت آگاه شوید.

دریافت آخرین اطلاعات رازنامه

پرسش ها و پاسخ ها

    سلام پدر و مادرم هردو بازنشسته تامین اجتماعی بودند بعد از فوتشان چون من طلاق گرفته بودم ، مستمری بازماندگان به من تعلق گرفت و الان ماهانه 2تا مستمری میگیرم. دخترم که 16ساله و محصل است ، آیا میتوانم بر

    علی صفرزاده لطفی
    علی صفرزاده لطفی ( بیمه تامین اجتماعی و قوانین کار، منابع انسانی )

    با سلام خدمت دکتر سید مرتضی زنده باد بنده ۲۷ سال سن دارم و لیسانس الکترونیک و بیش از دو سال سابقه کار مرتبط با رشته ام دارم و الان به این نتیجه رسیدم که هیچ گونه علاقه ای به این رشته و فیلد کاریم ندا

    دکتر سید مرتضی زنده باد
    دکتر سید مرتضی زنده باد ( بیمه عمر و آتیه ,ارتقاء تحصیلی , تحصیل در خارج از کشور, اقامت و کار در چین )

    سلام وقت بخیر مدت ۴ ماه از تاریخ ۹۶/۶/۱ به مدت ۹۶/۹/۳۰ مدیر عامل شرکتی با مسوولیت محدود بودم که به دلیل عدم فعالیت و برخی مسائلی که در این مقال نمی گنجد تعطیل شد: - شرکت به ثبت رسیده - مجوز ندارد

    مهدی مقدسی
    مهدی مقدسی ( مشاوره مالی ،حسابداری و حسابرسی مالی و مالیاتی ،قانون مالیات های مستقیم. اکسل .قوانین بازار سرمایه، )

    با سلام من ٣٣سالمه حدود یک سال است که ازدواج نموده ام به دلیل کارم و اینکه هنوز نتوانسته ام انتقالی بگیرم در رفت و آمد هستم و ماهی یک بار به مدت دع روز از همسرم دور هستم و اینکه برای بچه دار شدن نیا

    فریبا داداشلو
    فریبا داداشلو ( علوم تربیتی )

    باسلام خدمت سرور گرامی جناب مقدسی لطف میفرمایید در مورد نحوه ثبت حسابداری خرید جوجه برای مرغداری گوشتی و ثبت خرید دان مرغ بنده رو راهنمایی بکنید

    علیرضا سربی
    علیرضا سربی ( حسابداری ، حسابرسی ، قوانین کار ، تامین اجتماعی ، مالیات ها ، تجارت و بهای تمام شده )

    با سلام محضر آقای فرزاد لطف میکنید نحوه محاسبه بهای تمام شده مرغ گوشتی رو برام بزارید و کدینگ حسابداری مربوطه اونو

    محمدرضا (فرزاد) جهانشاهلو
    محمدرضا (فرزاد) جهانشاهلو ( مدیریت امورمالی ( حسابداری، بهای تمام شده، تجزیه وتحلیل صورتهای مالی ) )

    مدت 4سال است به حسابداری مشغولم اما گاهی بعضی ماهیتا رو نمیدونم همینطور ارزش افزوده و معاملات فصلی و...رامیخواهم آموزش ببینم .ساکن شهراصفهان هستم .اگرامکان داره اموزش روبرای من هماهنگ کنید.ممنونم

    سید مهدی حجازی
    سید مهدی حجازی ( استقرار سیستم های مالی - مهندسی مالی - حسابداری مدیریت - مالیاتی -بیمه ، تامین مالی - تنظیم قرارداد )

    باسلام مجدد محضر آقای مقدسی نت تازه تو یه شرکت مشغول بکار شدم تو ارومیه که بازرگانی و یه ذفتر هم تهران دارن که 2 نفر اونجا فروشنده کار میکنن من میتونم تولیست بیمه او دونفرو رد کنم تا هم هزینه بیمه و ح

    مهدی مقدسی
    مهدی مقدسی ( مشاوره مالی ،حسابداری و حسابرسی مالی و مالیاتی ،قانون مالیات های مستقیم. اکسل .قوانین بازار سرمایه، )

    سلام
    آموزشگاههای زبان انگلیسی معاف از مالیات هستند؟
    ماده134؟

    علیرضا سربی
    علیرضا سربی ( حسابداری ، حسابرسی ، قوانین کار ، تامین اجتماعی ، مالیات ها ، تجارت و بهای تمام شده )

    باسلام و ارزوی قبولی طاعات ...من یک کسب و کار جدید در حوزه غذا راه اندازی کردم با هدف ایجاد اشتغال ... چند نوع غذای سنتی رو در بسته بندی و دیزاین شیک و مشتری پسند تولید و عرضه میکنیم که تونستیم نمره ق

    پویا محمودی
    پویا محمودی ( بازاریابی ، فروش ، تبلیغات ، برنامه ریزی ، مدیریت ، برندینگ ، آموزش ، امور قراردادها ، وصول مطالبات  )